Улаанбаатар хотноо зохион байгуулагдаж буй НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай конвенцын (UNCCD) Талуудын 17 дугаар хурлаар Усны аюулгүй байдал, гангийн тэсвэржилт, ус–газрын нэгдсэн менежмент, санхүүжилтийн шийдлүүдийг хэлэлцэж байна. Энэ хүрээнд НТУГ-аас “Туул усан цогцолбор” төслийг танилцуулж байна.
Туул, Сэлбэ голын сав газарт 100 жилийн давтамжтай үерийн үед 155,586 хүн, 8,000 гаруй барилга байгууламж өртөх эрсдэлтэй бөгөөд эдийн засгийн хохирол нь 2.4 их наяд төгрөгт хүрэх тухай тооцоо судалгаа бий. Мөн сүүлийн жилүүдэд голын татмын бүсэд хяналтгүй барилгажилт нэмэгдэж, урсгалын коридор хумигдах болсон. Тиймээс үерийн үеийн оргил урсацыг сааруулж, доод урсгалд ирэх ачааллыг бууруулах шийдэл нь “Туул усан цогцолбор” төсөл юм. Энэхүү төслийг 2025-2032 онд хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байгаа бөгөөд төслийн нэгдүгээр үе шатны ТЭЗҮ-ийг боловсруулах ажлыг Техник эдийн засаг, судалгааны ажлыг Бүгд Найрамдах Энэтхэг улсын KPIL (Kalpa project international limited llc) ХХК гүйцэтгэж байна.
Энэхүү төсөл хэрэгжсэнээр Улаанбаатар хотын иргэдийг ус хангамжийн баталгаат эх үүсвэртэй болгож, дагуул хотуудын ус хангамжийн асуудлыг шийдвэрлэхэд туслахын зэрэгцээ нийслэл хотыг үерийн эрсдэлээс хамгаалах, Туул голын экологийн тэнцвэрт байдлыг хангах, цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэх зэрэг байдлаар ашиглахаар төлөвлөжээ. Туул усан цогцолбор нь 50-100 сая метр.куб ус хуримтлуулах хүчин чадалтай бөгөөд далангийн урт 685.15 метр, өндөр 35.8 метр, хурдасны гүн 19.84 метр байх юм.
Төслийн хөрөнгө оруулалт нь урьдчилсан байдлаар 300 орчим сая ам.доллар байхаар тооцоологдсон бөгөөд санхүүжилтийн эх үүсвэр нь гадаадын зээл, тусламжаар хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байна.
Төслийн байгаль орчны үзүүлэлтийн хувьд, Улаанбаатар хот болон дагуул хотуудын ус хангамжийн асуудлыг гадаргуун усаар шийдвэрлэх суурь нөхцөл бүрдэнэ. Шинээр төлөвлөж буй суурьшлын бүс, үйлдвэрлэл үйлчилгээний хөгжлийг дэмжиж, үерийн эрсдэлийг бууруулна.
