Монгол Улсын нийт өрхийн 41 хувь нь хүүхэдгүй, 18.4 хувь нь нэг хүүхэдтэй байгаа нь Хүн ам, орон сууцны 2025 оны завсрын тооллогын мэдээллээс харагдаж байна. Өөрөөр хэлбэл, 10 өрх тутмын зургаа орчим нь хүүхэдгүй эсвэл ганц хүүхэдтэй гэсэн үг юм.
Энэхүү статистик нь Монголын өрхийн бүтэц, хүүхдийн тооны ялгаа, цаашлаад хүн амын өсөлт, гэр бүлийн бодлогын асуудлыг анхаарах шаардлагатайг харуулж байна.
ХОЁР ХҮҮХЭДТЭЙ ӨРХ НЭГ ХҮҮХЭДТЭЙ ӨРХӨӨС ЯЛИМГҮЙ ОЛОН БАЙНА
2025 оны завсрын тооллогын дүнгээр нийт өрхийг хүүхдийн тоогоор ангилбал:
-
Хүүхэдгүй өрх – 41.0 хувь
-
Нэг хүүхэдтэй өрх – 18.4 хувь
-
Хоёр хүүхэдтэй өрх – 18.6 хувь
-
Гурван хүүхэдтэй өрх – 12.9 хувь
ADVERTISEMENT -
Дөрвөн хүүхэдтэй өрх – 6.6 хувь
-
Тав ба түүнээс дээш хүүхэдтэй өрх – 2.5 хувь байна.
Эндээс харахад хоёр хүүхэдтэй өрхийн эзлэх хувь нэг хүүхэдтэй өрхийнхөөс ердөө 0.2 нэгж хувиар өндөр байна. Харин гурав ба түүнээс олон хүүхэдтэй өрх нийт өрхийн 22 хувийг эзэлж байгаа юм.
Түүнчлэн хүүхэдтэй өрхүүдийг тусад нь авч үзвэл ойролцоогоор 31.5 хувь нь нэг, 31.5 хувь нь хоёр, 37.3 хувь нь гурав ба түүнээс олон хүүхэдтэй байна.
ХҮҮХЭДГҮЙ ӨРХИЙН ӨНДӨР ХУВЬ ЮУГ ИЛЭРХИЙЛЖ БАЙНА ВЭ?
Нийт өрхийн 41 хувь нь хүүхэдгүй байгаа нь анхаарал татах үзүүлэлт боловч үүнийг залуу гэр бүлүүд хүүхэд төрүүлэхээс татгалзаж байна гэж шууд тайлбарлах боломжгүй.
Учир нь хүүхэдгүй өрхийн ангилалд ганцаараа амьдардаг иргэн, хүүхэд нь насанд хүрч тусдаа гарсан ахмад настнууд, хүүхэдтэй болоогүй залуу хосууд зэрэг өөр өөр бүтэцтэй өрхүүд багтаж болно.
Иймээс энэ үзүүлэлтийг төрөлтийн бууралттай шууд холбон дүгнэхээс өмнө өрхийн тэргүүний нас, гэр бүлийн байдал, хүүхдийн насны ангилал болон өмнөх жилүүдийн статистиктай харьцуулах шаардлагатай.
ОЛОН ХҮҮХЭДТЭЙ ӨРХИЙН ЭЗЛЭХ ХУВЬ ХАРЬЦАНГУЙ БАГА БАЙНА
Гурав ба түүнээс олон хүүхэдтэй өрх нийт өрхийн 22 хувийг эзэлж байгаа бол дөрөв ба түүнээс олон хүүхэдтэй өрх ердөө 9.1 хувьтай байна.
Энэ нь олон хүүхэдтэй гэр бүлийн эзлэх хувь харьцангуй бага байгааг харуулж байгаа ч өмнөх тооллогын дүнгүйгээр олон хүүхэдтэй өрхийн тоо буурсан эсэхийг тогтоох боломжгүй.
Нөгөө талаар хүүхдийн тоо нь гэр бүлийн орлого, орон сууцны нөхцөл, хүүхэд асрах үйлчилгээний хүртээмж, боловсрол, эрүүл мэндийн зардал зэрэг олон хүчин зүйлтэй холбоотой.
Ялангуяа залуу гэр бүлүүдийн хувьд орон сууцны хүртээмж, амьжиргааны өртөг, хүүхэд өсгөх санхүүгийн боломж нь гэр бүл төлөвлөлтөд хэрхэн нөлөөлж байгааг тусгайлан судлах шаардлагатай юм.
ТӨР ХҮҮХДИЙН МӨНГӨНӨӨС ГАДНА ГЭР БҮЛИЙН АМЬДРАХ ОРЧИНД АНХААРАХ ШААРДЛАГАТАЙ
Монгол Улс хүүхдийн мөнгө, эх, хүүхдэд чиглэсэн халамж, дэмжлэгийн бодлого хэрэгжүүлж байгаа ч өрхийн бүтцийн энэхүү статистик нь гэр бүлийг дэмжих бодлогыг илүү өргөн хүрээнд авч үзэх хэрэгцээг сануулж байна.
Тухайлбал, залуу гэр бүлийн орон сууцны нөхцөлийг сайжруулах, цэцэрлэгийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, хүүхэд асрах үйлчилгээ болон эцэг эхийн хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих нь хүүхэдтэй болох шийдвэрт нөлөөлж болох бодлогын чухал чиглэлүүд юм.
Нийт өрхийн 59 хувь нь хүүхэдтэй, 41 хувь нь хүүхэдгүй байгаа өнөөгийн бүтэц нь Монголын хүн амын ирээдүйн өсөлт, өрхийн амьжиргаа, нийгмийн хамгааллын бодлогыг цогцоор нь судлах шаардлагатайг харуулж байна.
Гэхдээ хүүхэдгүй өрхийн эзлэх хувь өндөр байгаа нь дангаараа төрөлт буурч, хүн амын өсөлт саарч байгааг нотлохгүй. Үүнийг тодорхойлохын тулд төрөлтийн түвшин, насны бүтэц, гэрлэлтийн байдал болон өмнөх тооллогын үзүүлэлтүүдийг хамтатган шинжлэх шаардлагатай.
Эх сурвалж: Хүн ам, орон сууцны 2025 оны завсрын тооллогын мэдээлэлд үндэслэсэн инфографик.
